De Waarheidscommissie in Brussel

Een foto die veel ophef verzaakte toen ze in 2014 op twitter werd verspreid. Het onderschrift luidde: “A Black African girl in a human zoo in Belgium in 1958. The Whites are feeding her bananas like a monkey.”

Gepost door: Africa Facts (@AfricaFactsZone)January 17, 2014

In 1958 deed men opnieuw wat men met de koloniale tentoonstellingen altijd had willen doen: een beeld schetsen van het dagelijkse leven door een dorp te bouwen met heuse ‘dorpelingen’. In dit geval werd het dorp overdag bevolkt door ambachtslieden. Ze hadden grondstoffen ontvangen (ivoor, aarde, steenkool) en werkten onder toezicht van een Europese ambtenaar. De ambachtslieden verlieten echter abrupt de tentoonstelling en keerden naar hun land terug omdat ze zich in hun waardigheid gekrenkt voelden. De bezoekers kwamen naar ‘de negers’ kijken. Die voelden zich dermate gekwetst door het gebrek aan respect, ja de onbeschoftheid van het publiek, dat ze besloten te vertrekken.


⎯ Sabine Cornelis, ‘De tevreden kolonisator, of hoe Congo in België werd voorgesteld (1897-1958),’ in: Het geheugen van Congo. De koloniale tijd. 159.  

Zestig jaar Expo '58

In 2018 viert Brussel de zestig verjaardag van Expo ’58, de wereldtentoonstelling die in 1958 meer dan veertig miljoen bezoekers naar de voet van het Atomium lokte. Een van de attracties op de expo was een nagebouwd Congolees dorp, met daarin 278 Congolezen uit Belgisch-Congo. Een aantal bezoekers behandelde de Congolezen als dieren: sommige gooiden met pindanoten en riepen beledigingen naar de mensen in de nepdorpen.

Terwijl het Brusselse straatbeeld vandaag steeds kleurrijker wordt, raken debatten over migratie en racisme oververhit. Zestig jaar na Expo ’58 staan we opnieuw met grote ogen naar de ander te kijken. We wandelen door het Noordstation of langs het Maximiliaanpark en staren naar de tientallen migranten die er dagelijks een slaapplek zoeken. Kijken we vandaag anders naar de vluchtelingen en migranten in onze straten dan hoe de Brusselaars van 1958 naar de Congolezen keken? Zijn het fenomeen van de zoo humain en het mechanisme van stereotiepe beeldvorming dat ermee gepaard gaat nog altijd actueel? Is de zoo humain binnengedrongen in onze dagelijkse realiteit?


In december 2018 voert Action Zoo Humain in een Waarheidscommissie een artistiek onderzoek naar de tentoonstelling van mensen op de wereldexpo’s uit het verleden. Waren de Congolese dorpen op de wereldtentoonstelling mensonterend en racistisch of juist het toonbeeld van culturele uitwisseling? Wat betekent die geschiedenis voor hoe we vandaag omgaan met ‘de ander’? Beïnvloedt het Belgische koloniaal verleden vandaag nog steeds onze manier van denken? Onder leiding van Chokri Ben Chikha en met Annemie Neyts als voorzitter gaat een comité van kunstenaars, wetenschappers en historici in de Belgische Senaat op zoek naar de waarheid.

CREDITS

 

VAN EN MET Gia Abrassart, prof. dr. Kevin Absillis (UA), prof. dr. Zana Aziza Etambala (KMMA), dr. Bambi Ceuppens (KMMA), Chokri Ben Chikha, Sanderijn Helsen, Chantal Loïal, Nabil Mallat, Starlette Mathata-Mathas, Moussa N’Diaye, Annemie Neyts, Dahlia Pessemiers-Benamar, Marijke Pinoy, Christophe Vekeman ONDER LEIDING VAN  Chokri Ben Chikha REGIE Chokri & Zouzou Ben Chikha PRODUCTIELEIDING Sietske de Vries TECHNIEK Niels Ieven PRODUCTIE Action Zoo Humain COPRODUCTIE KASK/School of Arts/HoGent PARTNERS Belgische Senaat, BELvue museum, DeMens.nu, Koninklijk Instituut voor Midden-Afrika (KMMA), Muntpunt, NTGent MET DANK AAN Bert Anciaux, dr. Karel Arnaut (KU Leuven), Koen Augustijnen, Evelyne Bauer, Hanne Boelaert, dr. Véronique Clette-Gakuba (ULB), dr. Maarten Couttenier (KMMA), prof. dr. Idesbald Goddeeris (KU Leuven) MET DE STEUN VAN Vlaamse overheid

BLIJF OP DE HOOGTE

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Action Zoo Humain

Nieuwpoort 31-35

9000 Gent

België

  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter
  • Vimeo

© 2018 by Action Zoo Humain. Proudly created with Wix.com